မင္းကြန္း

မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ႀကီး

ပုထိုးေတာ္ႀကီး၊ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး၊ ျခေသၤ႕ႀကီး၊ ျမသိန္းတန္ ဘုရား စတဲ႔ ေရွးေဟာင္းအေမြအနွစ္မ်ားနဲ႔ ခမ္းနားထည္ဝါစြာရွိေနတဲ႔ ကမၻာေက်ာ္တဲ႔ ျမန္မာ႔ ရႊာကေလး မင္းကြန္း ကို သြားျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။

မႏၱေလး မရမ္းၿခံ (ပိုက္က်ံဳး) ဆိပ္ကမ္းကေန ဧရာဝတီရဲ႕ အထက္ေရညာကို ဆန္တက္လာၿပီး ၄၅ မိနစ္ေလာက္ေရာက္လာလို႕ အေနာက္ဖက္ မင္းကြန္းေတာင္ရိုးကို လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည္႕လိုက္ရင္ အင္မတန္ ထုထည္ႀကီးမားတဲ႔ အုတ္ေစတီႀကီး တစ္ဆူကို ဖူးေတြ႕ရပါတယ္။ အေဝးက ၾကည္႕ရင္ပဲ အလြန္ထုထည္ႀကီးမားစြာ ေတြ႕ရတာကေတာ႕ အျခားမဟုတ္၊ ဘိုးေတာ္ဘုရားရဲ႕ ေကာင္းမႈေတာ္၊ ကမၻာေက်ာ္ မင္းကြန္း ပုထိုးေတာ္ႀကီးပါပဲ။

မင္းကြန္းရႊာေလးကို ေရာက္ရင္ ေလ႔လာစရာ ပုထိုးေတာ္ႀကီး၊ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး၊ ျခေသၤ႕ႀကီး၊ ျမသိန္းတန္ ဘုရား စတဲ႔ ေရွးေဟာင္းအေမြအနွစ္ေတြ အျပင္ ကမၻာ႕မွတ္ဥာဏ္ အေကာင္းဆံုး ပုဂၢိဳလ္ထူးႀကီး ရဲ႕ မိုးမိတ္ကုန္းေျမ၊ တိပိဋကဓရ သာသနာ႔အာဇာနည္ ပုဂၢိဳလ္ေက်ာ္ေတြကို ေမြးထုတ္ေပးေနတဲ႔ တိပိဋကနိကာယ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီး၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ သာသနာစိတ္ ျပင္းထန္တဲ႔ ျမန္မာ႕ အမ်ိဳးသမီးႀကီး ေဒၚဦးဇြန္း တည္ေထာင္ခဲ႔တဲ႔ မင္းကြန္း ဘိုးဘြားရိပ္သာ စသည္ျဖင္႕ အမ်ားႀကီးပါ။
မင္းကြန္း ပုထိုးေတာ္ႀကီး ကေတာ႕ မင္းကြန္းရဲ႕ အထင္ကရ အႀကီးဆံုး သမိုင္းဝင္လက္ရာပါ။

မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ႀကီး

ဘိုးေတာ္မင္းတရားက ၁၁၅၂ ခုနွစ္၊ တပို႕တြဲလဆန္း ၅ ရက္၊ ၾကာသပေတးေန႕မွာ စတင္အုပ္ျမစ္ခ် ေဆာက္လုပ္ခဲ႔တာပါ။ ကမၻာေပၚမွာ အႀကီးက်ယ္ အခမ္းနားဆံုး ေစတီေတာ္ႀကီး တစ္ဆူျဖစ္ေအာင္ ေပ ၅၀၀ တိတိ အျမင္႕ရွိေစဖို႕ ရည္သန္ ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ပါတယ္။
ေနာင္သမိုင္းအတြက္ အေၾကာင္းမလွတာက “ ဘုရားလည္းၿပီး ျပည္ႀကီးလည္းပ်က္၊ မင္းကြန္းဘုရားႀကီး အၿပီးသတ္၊ မုဆိုးသုညကပ္” ဆိုတဲ႕ တေဘာင္ေတြ ေပၚလာလို႔ ဘုရားႀကီးၿပီးရင္ ဘဝရွင္မင္းတရားႀကီးရဲ႕ ကုန္းေဘာင္ဆက္ (မုဆိုးအဆက္) မင္းေတြ အဆက္ျပတ္မယ္လို႕ အယူေတာ္မဂၤလာက သံေတာ္ဦး တင္ေလေတာ႕ နန္းေပ်ာက္မွာေတာ႕ ဟ- မျဖစ္ေခ်ဘူး ဆိုၿပီး ဘုရားႀကီးကို ၿပီးေအာင္ ဆက္မတည္ခဲ႔ေလတာေၾကာင္႕ ေနာင္လာေနာက္သားေတြမွာ ဖူးစရာ ၁၆၂ ေပ အျမင္႕မွာသာ ရွိခဲ႕ရတာပါ။

မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ႀကီး

မင္းကြန္းေဒသမွာ သကၠရာဇ္ ၁၂၀၀ ျပည္႕နွစ္ (ခရစ္နွစ္ ၁၈၃၈ )၊ေနာင္းတန္ခူးလဆန္း ၇ ရက္၊ ၈ ရက္ ေန႕ေတြမွာ လႈတ္သြားတဲ႕ ငလွ်င္ဒဏ္ေၾကာင္႕ ေလးဖက္ေလးတန္ အက္ကြဲၿပိဳက်ခဲ႕ေပမဲ႔ အုတ္သားေတြ တစ္စည္းတစ္လံုးတည္း ရွိေနတာကေတာ႕ ေရွးျမန္မာေတြရဲ႕ အဂၤေတစပ္နည္း မည္မွ်ေတာ္ေၾကာင္း လက္မေထာင္စရာပါ။

အခုေတာ႕ အက္ေၾကာင္းေတြ ကေန အေပၚတက္လို႕ရတဲ႕ လမ္းကေလးေတြ လုပ္ထားလို႕ ပုထိုးေတာ္ႀကီးေပၚ တက္ၿပီး မင္းကြန္းေဒသရဲ႕ ရူမဝတဲ႕ အလွေတြ ေလ႕လာလို႕ ရေနပါၿပီ။

ပုထိုးေတာ္ႀကီးေပၚ တက္ရာလမ္း

အတက္ေစာက္သေလာက္ ထိပ္ဆံုးေရာက္သြားေတာ့လည္း ျမင္ရသည့္ ႐ႈေမွ်ာ္ခင္းက ရင္ကိုေအးျမေစသည္။ ခဲသားေရာင္တိမ္လႊာတို႔က အလိပ္လိုက္ အလႊာလိုက္။ မိႈင္းမလိုႏွင့္ညိဳ႕၊ ၿပိဳေတာ့မလို ရြာေတာ့မလို မိုးေႏွာင္းကာလ ျမန္မာျပည္မင္းကြန္းေဒသ၏ အလွကား ျမင္သူေငးေမာခ်င္စရာ။ ေစတီေတာ္ေျခရင္း အမိ ျမစ္မင္းဧရာ၀တီသည္ ညႊတ္တြားခဆင္းကာသမိုင္းေပးတာ၀န္ကို ေက်ပြန္စြာ သားသမီးတို႔အတြက္ အနားမယူႏိုင္ရက္အား။ ဒါေပမယ့္ ဇရာရဲ႕သေဘာကို မလြန္ဆန္ႏိုင္ေတာ့ ျမစ္လယ္ေကာင္ ေသာင္ထြန္း နတ္သမီးေနတဲ့ကၽြန္းမ်ားကိုလည္း ျမင္ရ၏။ ကမ္းဧရာအေရွ႕ဘက္က စိမ္းျမျမ လယ္ကြင္းေတြရဲ႕အဆံုး ဟိုးအေ၀းက မႈန္ျပျပ ရွမ္းေတာင္တန္းႀကီးမ်ားကို ျမဴေတြဆိုင္းလ်က္ မိႈင္းမိႈင္းညိဳ႕ညိဳ႕လြမ္းဆို႔ခ်င္စရာ။

ပုထိုးေတာ္ၾကီးေပၚမွ ရွုေမ်ွာ္ခင္း

မင္းကြန္းပုထိုးေတာ္ႀကီးရဲ႕ အေရွ႕ဖက္ျမစ္ကမ္းနဖူးမွာေတာ႕ ပုထိုးေတာ္ႀကီးၿပီးသြားရင္ ေပ ၅၀၀ ရွိတဲ႔ ေစတီေတာ္ႀကီးနဲ႕ လိုက္ဖက္ေအာင္ လႈတမ္းတည္ေဆာက္ခဲ႕တဲ႕ ျခေသၤ႔ႀကီး နွစ္ေကာင္ ရွိေနပါတယ္။
၁၁၅၅ ခုနွစ္၊ ျပာသိုလျပည္႕ေက်ာ္ (၅) ရက္ေန႕မွာ စတင္ တည္ေဆာက္ခဲ႕ၿပီး အျမင္႕ ၉၅ ေပရွိတဲ႕ ျခေသၤ႔ႀကီးေတြပါ။

ဘယ္ေလာက္ႀကီးလဲဆိုရင္ ေျခသည္း လက္သည္း လံုးပတ္ကေတာင္ ၄ ေပ၊ ၆ လကၼ၊ ေျခသည္း လက္သည္း အလွ်ားကေတာင္ ၅ ေပ၊ ၆ လကၼ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႕ ခရစ္နွစ္ ၁၇၉၇၊ ေဖေဖၚဝါရီလ (၁၂) ရက္ေန႕မွာ ၿဗိတိသွ်သံတမန္ ဟီရန္ေကာ႕ ေရာက္လာတုန္း တည္ေဆာက္ေနတဲ႔ ျခေသၤ႔ႀကီးေတြနဲ႔ ျခေသၤ႔ႀကီးမွာ တပ္မဲ႔ ေက်ာက္မ်က္လံုးႀကီးေတြ ေတြ႕သြားေတာ႕ သူ႕မွတ္တမ္းမွာ ေရးခဲ႕တာက ေက်ာက္မ်က္လံုးႀကီးေတြက မတပ္ဆင္မီ ေတြ႕ရတာက လံုးပတ္အဝန္း ၁၃ ေပ ရွိေၾကာင္း၊ စက္ကိရိယာ မပါပဲ ၉၅ ေပေလာက္ျမင္႕တဲ႕ ျခေသၤ႔မ်က္လံုး အေခါင္းေပါက္ထဲကို ဒီ ေက်ာက္မ်က္လံုးႀကီးေတြကို ဘယ္လို တပ္ဆင္မယ္ ဆိုတာ ျမင္လိုလွေၾကာင္း ေရးသားသြားခဲ႔ပါတယ္။

ျပိဳက်ပ်က္စီးသြားေသာျခေသၤ႕ႀကီး နွစ္ေကာင္

အခုမွာေတာ႕တည္ေဆာက္ၿပီးကတည္းက ၄၅ နွစ္လံုး အေကာင္းပကတိ ရွိေနခဲ႔တဲ႔ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီးကို ခုန္ကူးေတာ႕မယ္ဟန္ျပင္ေနတဲ႕ ျခေသၤ႔ႀကီး နွစ္ေကာင္ဟာ အထက္မွာေျပာခဲ႔တဲ႔ သကၠရာဇ္ ၁၂၀၀ ျပည္႕နွစ္ (ခရစ္နွစ္ ၁၈၃၈ )၊ေနာင္းတန္ခူးလဆန္း ၇ ရက္၊ ၈ ရက္ ေန႕ေတြမွာ လႈတ္သြားတဲ႕ ငလွ်င္ဒဏ္ေၾကာင္႕ ပ်က္စီးတတ္တဲ႔ သခၤါရသေဘာတရားကို လာေရာက္ေလ႕လာသူေတြကို ျပေနသလိုပဲ ယခုအခါမွာ ေရွ႕လက္နွစ္ဖက္၊ ခါးနဲ႔ တင္ပါးဆံုေလာက္သာ က်န္တဲ႔ အေနအထားနဲ႔ ဧရာဝတီကေန သူ႕ဆီလာမယ္႕ ဧည္႔သည္ေတြကို ေငးေမွ်ာ္ေနေလရဲ႕။

 ပုထိုးေတာ္ၾကီးေျခေတာ္ရင္းရွိျခေသၤ႕ႀကီး နွစ္ေကာင္

အထက္မွာ ေျပာခဲ႔သလို ၿဗိတိသွ်သံတမန္ ဟီရန္ေကာ႕ႀကီး ျမန္မာ႔နည္းျမန္မာ႕ဟန္နဲ႔ ဘယ္လိုေတြ လုပ္ခ့ဲၾကတာ ျမင္ခ်င္ခ့ဲရင္ေတာ႔ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး က ပိုၿပီး စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါလိမ္႔မယ္။

ပုထိုးေတာ္ႀကီးမွာ လႈတမ္းမဲ႔ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ဘိုးေတာ္ဘုရားရဲ႕ ကုသိုလ္အျဖစ္ ပန္းတည္းဝန္ နနၵေက်ာ္သူက ဧရာဝတီျမစ္လည္ နန္းေတာ္ကၽြန္းရႊာ အေရွ႕ေတာင္ဖက္က ေရွးအေခၚ သြန္းလြန္းရႊာ၊ ယခုေခတ္အေခၚ စြန္းလြန္းရႊာမွာ ၁၁၇၀ ျပည္႕နွစ္၊ ကဆုန္လဆန္း (၅) ရက္ေန႔မွာ ေၾကးပိသာခ်ိန္ေပါင္း (၅၅၅၅၅) ကို သံုးကာ သြန္းလုပ္ခဲ႔တာမို႔လို႔ မွတ္မိေစရန္ မင္းျဖဴမွန္မွန္ေျပာ လို႔ လူႀကီးေတြက ဆုိခဲ့တယ္။

ျမစ္လည္္ကၽြန္းေပၚမွာ သြန္းခဲ႔တဲ႔ ဒီေလာက္ႀကီးတဲ႔ ေခါင္းေလာင္ႀကီးကို ဘယ္လို႕ ျမန္မာ႔နည္းျမန္မာ႕ဟန္ေတြ သံုးၿပီး ဒီေနရာ ေရာက္ခဲ႔သလဲ ဆိုေတာ႕ ကၽြန္းေပၚမွာ သြန္းၿပီးတဲ႔ ေခါင္းေလာင္ႀကီးေအာက္ေျခမွာ ေျမာင္းတူးၿပီး အလံ ၂၀ ရွိတဲ႔ ကရဝိတ္ေဖာင္ေတာ္နွစ္စင္းကို ေဆာက္လုပ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ေဖါင္ေတာ္တည္ရာ အရပ္ကေန ျမစ္ဆိပ္ေရာက္ေအာင္ ေဖါင္ေခ်ာင္းတူးကာ အေနာက္ဖက္ ကမ္းအထိ၊ ပုထိုးေတာ္ႀကီး ေျမာက္ဖက္ ဧရာဝတီ ဆိပ္ကမ္းကေန ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး ထားမယ္႔ေနရာအထိ ေဖါင္ေခ်ာင္း တူးထား ေပးပါတယ္။

ဧရာဝတီရဲ႕ ဝါဆိုဝါေခါင္ ေရေတြႀကီးခ်ိန္ေရာက္လာေတာ႕ ေဖါင္ေခ်ာင္းထဲမွာ
ေရေတြလွ်ံတက္လာၿပီး ေဖါင္ေတြက ေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ရႊက္ေဆာင္ကာ ေရေပၚမွာတည္ေနေတာ႔မွ မင္းခမ္းမင္းနားေတြနဲ႔ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး ထားမယ္႔ေနရာအထိ သယ္ယူလာၿပီး ခ်ိပ္ဆြဲ လႈတမ္းခဲ႔တာပါ။

 မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး ထားရွိရာ ဗိမာန္ေတာ္

ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ( ၁၇၈၂ - ၁၈၁၉ ) က ၁၇၉၀ ခုႏွစ္တြင္ သြန္းေလာင္း ပူေဇာ္ခ့ဲေသာ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းမွာ အေလးခ်ိန္(၅၅၅၅၅)ပိႆာ (မင္းျဖဴမွန္မွန္ေျပာ)ရွိၿပီး (ရုရွ ျမိဳ႕ေတာ္) ကရင္မလင္ နန္းေတာ္ ရွိ ကမာၻအၾကီး ဆံုးေခါင္းေလာင္းထက္ ေတာ့အနည္းငယ္ ေသးပါသည္။ သို႔ေသာ္ ရုရွ ေခါင္းေလာင္းႏွင့္ မတူ တမူကဲြခ်က္က ထိုအရာမွာ ကဲြအက္လ်က္ ရွိလင့္ကစား မင္းကြန္း ေခါင္းေလာင္း ေတာ္မွာမူ ျပကေတ့ အေကာင္း ယေန႔တုိင္ ထိုး၍ ထူ၍ အသံလြင္လြင္ ျမည္ဆဲပင္ ရွိပါသည္။

ေၾကးခ်ိန္အေလး က ၈၇ တန္ အျမင့္က ၃.၇ မီတာ တျဖာ ၁၂ ေပ ၊ အ၀န္းက ၅ မီတာ သိုမဟုတ္ ၁၆ ေပခဲြ ၊ စဥ့္ကူးဘုရင္ ၏မဟာဂႏၵ ေခါင္းေလာင္းထက္ အတိအက် ၃.၇၈ သိုမဟုတ္ ၄ ဆနီးပါး ပိုေလးလံကာ ၁၇၉၀ ခုႏွစ္တြင္ သြန္းလုပ္ေတာ္မူ ခဲ့ရာ ၁၈၄၁ ခုက်မွ သာယာ၀တီမင္း လွဴမဟာသစၧဒ ေခါင္းေလာင္း ေတာ္ထက္ေတာ့ ၂ ဆပို၍ ေလးလံမူေလသည္။

ႏိႈင္းယွဥ္စရာ ထိုေခါင္းေလာင္း ၂ လံုးမွာ ယေန႔ဆို ရန္ကုန္ ေရႊတိဂံုေစတီ ကုန္းေတာ္၌ ရွိေနၾကပါသည္။ မင္းကြန္း ေခါင္းေလာင္းေတာ္ ၾကီးမွာ ေခါင္းေလာင္းသြင္း အပ္ပညာရပ္ ၌လက္ခပ္ မလဲြ တစ္ခုတည္းေသာ လက္ရာျဖစ္သည့္ အခ်က္ကို ဘိုးေတာ္ဘုရား ကိုယ္တုိင္ သိေတာ္မူခဲ့ ဟန္ရွိ၏။ ဤအေၾကာင္း ေၾကာင့္ထင့္၊ အႏုပညာ လက္ရာပညာရွင္ ကိုသူ႔ထက္ၾကီးသည့္ ေခါင္းေလာင္းတလံုး ထပ္၍ သြန္းျပဳလုပ္မည္ ကိုစုိး၍ အဆံုးစီရင္ ခဲ့သည္ဆိုသတတ္။

ေခါင္းေလာင္း မဟာမွာ သူရပ္တည္ရာ တပိုးလို ၁၈၃၈ ခု ငလ်င္ဒဏ္ကို ၾကံ႕ၾကံ႕ခံလ်က္ မပ်က္မစီး ယေန႔တုိင္ပင္ တြဲလဲြဆဲြ၍ တန္ေဆာင္းသစ္တြင္ ၀န္႔၀န္႔ထယ္ထယ္ ေက်ာက္တုိင္ ၂ လံုးၾကား ေအာက္ေျခ သံမဏိ ယက္မခံ သံမဏိတန္း အေပၚ၀ယ္ စၥမၼယ္ေတာ္ မူလ်က္ပင္ ရွိေသးသည္။ ခ်ိဳမ်သံသာ ထြက္ရွိလာဖို႔ သာသာႏွက္ရန္ ဖိတ္မႏၵက ျပဳခံၾက ရပါသည္။ ယင္း မင္းကြန္း ေခါင္းေလာင္း ေတာ္ကား မင္းကြန္းဘုရား အား ရည္စူး၍ သြန္းေလာင္း လွဴဒါန္းေတာ္ မူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး ကို သြန္းလုပ္ရာတြင္သံုးခဲ့ေသာေၾကးမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္၏ေၾကးနန္းေခါင္းမိုးခ်ပ္မ်ားျဖစ္သည္။ ၾကြင္းက်န္ေနေသးသည့္ေၾကးနန္းေခါင္းမိုးခ်ပ္တစ္ခုကို ေျမာက္ဦးျမိဳ ့ရိွ ဗႏၶဳလဘုန္းၾကီးေက်ာင္းတြင္ယခုပင္ေတြ ့ျမင္နိဳင္ပါသည္။

 မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး ထားရွိရာ ဗိမာန္ေတာ္ အ၀င္မုဒ္ဦး

ကမာၻ ့သမိုင္း၀င္ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးမ်ားအနက္ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ တန္ခ်ိန္ (၉၀)ေက်ာ္ရွိကာ တတိယအႀကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းအျဖစ္ ကမာၻ မွတ္တမ္း၀င္ ထူးျခားေသာ ျမန္မာ့ ဂုဏ္ေဆာင္ ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးသည္ စတင္သြန္းလုပ္ ခဲ့ရာမွ ၁၃၇၀ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လတြင္ သက္တမ္း ၂၀၀ ျပည့္ေျမာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ကမာၻ ပထမ ့အႀကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းႀကီးသည္ တန္ခ်ိန္ (၂၀၀)ေက်ာ္ ရွိကာ ရုရွားႏိုင္ငံ ေမာ္စကိုၿမိဳ ့တြင္ ရွိသည္။ ဒုတိယ အႀကီးဆံုး ေခါင္းေလာင္းႀကီးမွလည္း ေမာ္စကိုၿမိဳ ့တြင္ ရွိၿပီး တန္ခ်ိန္ (၁၂၈) ေက်ာ္ရွိသည္။ ေမာ္စကိုတြင္ ရွိေသာ ေခါင္းေလာင္းမ်ားမွာ တီးႏိုင္ ေခါက္ႏိုင္ျခင္း မရွိသျဖင့္ အသံပိုင္းဆိုင္ရာ ေလ့လာခြင့္ မရၾကေပ။

မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းႀကီး၏ အသံေတာ္မွာ (၁)မိုင္ခန္ ့ေလာက္ ကပင္ ၾကားႏိုင္သည္။ ထို ့ေၾကာင့္ တီးႏိုင္ ေခါက္ႏိုင္ေသာ ေခါင္းေလာင္းေတာ္မ်ားတြင္ မင္းကြန္း ေခါင္းေလာင္းႀကီး သည္ ကမာၻ အႀကီးဆံုးအျဖစ္ မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္သည္။

ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးကို သြန္းလုပ္ရာ ေၾကးစေသာ အေလးခ်ိန္ ပိသာေပါင္း (၅၅၅၅၅) ပိသာ ကုန္က်ခဲ့၍ လြယ္လင့္တကူ မွတ္ႏိုင္ ရန္ “မင္း-ျဖဴ-မွန္-မွန္-ေျပာ” ဟူေသာ သေကၤတ တစ္ခု တီထြင္ခဲ့သည္။ ေခါင္းေလာင္းမသြန္းမီ စုေဆာင္းထားေသာ ေၾကးမ်ားကို ခ်ိန္တြယ္ၿပီးမွ သြန္းေသာေၾကာင့္ ပိသာ အေလးခ်ိန္ကို တိတိက်က် ရခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး

ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး၏ အတိုင္းအတာမ်ား

၁။ အ၀အခ်င္း - ၁၆ ေပ၊ ၉ လက္မ
၂။ လံုးပတ္အခ်င္း - ၅၁ ေပ၊ ၃ လက္မ
၃။ အေစာက္ - ၂၀ ေပ၊ ၃လက္မ
၄။ အထူ - ၁ေပ၊ ၇လက္မ
၅။ အျမင့္ - ၂၇ေပ၊ ၈လက္မ တို ့ ျဖစ္သည္။
(ဆြဲကြင္းထိပ္မွ ေအာက္စြန္းအထိ)

ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးစာဆို

၁။ ယခင္ ေရွးလူ ------------ သမိုင္းထူ
ေနာင္လူ သမိုင္းေစာင့္ရမည္။

၂။ မင္းကြန္းေခါင္းေလာင္း ------- ႏွစ္ေထာင္ေသာင္း
ၾကာေညာင္းရွည္ရေစလိမ့္မည္။

၃။ ေခါင္းေလာင္းကိုထိုး --------- ဆုပန္ပ်ိဳး
အက်ိဳးရွိရာ ေဆာင္ရြက္မည္။

ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီးရဲ႕ ေျမာက္ဖက္ကိုက္ ၅၀၀ ေလာက္အကြာမွာေတာ႕ ျမသိန္းတန္းေစတီေတာ္ ရွိပါတယ္။ မူလက အေလာင္းစည္သူမင္းႀကီး ကုသိုလ္ သစ္သားတန္ေဆာင္းနဲ႔ ရွင္ျဖဴဘုရား ပါ။ ပုထိုးေတာ္ႀကီးတည္ေနတုန္းကာလမွာ ပ်က္စီးေနတဲ႕ တန္ေဆာင္းကို ေျမးေတာ္ စစ္ကိုင္းမင္းသားက ျပဳျပင္ခြင္႔ေတာင္တာမို႕ ေနာင္အရွည္တည္ေအာင္ အုပ္အဂၤေတ နဲ႔ တည္ေဆာက္ခြင္႕ျပဳခဲ့လို႔ ျမသိန္းတန္းေစတီေတာ္ကို ၁၁၆၃ ခုနွစ္၊ တန္းခူးလဆန္း ၁၅ ရက္မွာ တည္ေဆာက္ခဲ႕တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေစတီေတာ္ႀကီးဟာလည္း သကၠရာဇ္ ၁၂၀၀ ျပည္႕နွစ္မွာ လႈတ္သြားတဲ႕ ငလွ်င္ဒဏ္ေၾကာင္႕ ၿပိဳက်ခဲ႔ရာ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးက ထပ္မံျပဳျပင္ခဲ႔လို႕ ယေန႔တိုင္ ဖူးေတြ႕၇တာပါ။

 ပုထိုးေတာ္ႀကီး ေပၚကေန ဖူးေတြရတဲ႔ ျမသိန္းတန္ေစတီေတာ္

မင္းကြန္းေရာက္ရင္ေတာ႔ အထက္မွာေျပာခဲ႔တဲ႔ေလ႕လာစရာေနရာေတြကို ႏြားလွည္း Taxi ေလးေတြနဲ႔ ရႊာပတ္ဝန္းက်င္ေတြကို သြားလို႔ရပါတယ္။

မင္းကြန္းက ႏြားလွည္း Taxi

 အမွတ္တရ ေစ်းဝယ္စရာ ဆိုင္ေလးေတြလည္း ရွိပါတယ္။

မင္းကြန္းရႊာကေလးမွာ ျမန္မာ႕ေက်းလက္ ရနံ႕ေတြ၊ ပတ္ဝန္းက်င္က သဘာဝရဲ႕ အလွတရားေတြလည္း ေလ႔လာလို႕ရပါတယ္။

မင္းကြန္းခရီးေလးရဲ႕ မွတ္တမ္းေလးကို ရႊာသူရႊာသားေတြ အတြက္ မွ်ေဝ လိုက္ရပါတယ္။
(အရွင္စႏၵေဇာတိ (ပါဠိပါရဂူ၊ ပိဋကတ္တစ္ပံုေအာင္) ရဲ႕” မင္းကြန္းေျမမွ ကမၻာေက်ာ္ ႀကီး၅ႀကီး” ကို မွီျငမ္းျပဳပါတယ္)။

Diamond Key

source.... Mandalay Gazzette , ျမန္မာ၀ီကီ