တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟုိ စာၾကည့္တိုက္မွုး
ေဒါက္တာေသာ္ေကာင္း
ဦးေသာ္ေကာင္းအား အဖ စည္သူ ဦးေကာင္း (ပညာမင္းႀကီး)၊ အမိ ေဒၚသိန္းတုိ႕မွ ၁၉၃၇ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႕၊ ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၉၉ ခု၊ နတ္ေတာ္ လျပည့္ ေသာၾကာေန႕တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ေမြးဖြားသည္။ ေမြးခ်င္း ၃ ေယာက္အနက္ အႀကီးဆံုးသား ျဖစ္သည္။
ႏွစ္မငယ္ ႏွစ္ဦးမွာ ေဒါက္တာ ၾကည္ေမေကာင္းႏွင့္ ေဒၚရီေမေကာင္းတို႕ ျဖစ္သည္။
ငယ္စဥ္ ကေလး ဘဝတြင္ rheumatoid arthritis ေခၚ အ႐ိုးအဆစ္ နာက်င္ ကိုက္ခဲေသာ ေရာဂါကို ခံစားရ သျဖင့္ အိမ္၌ပင္ မိခင္ ျဖစ္သူႏွင့္ ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ားက ပညာ သင္ၾကား ေပးခဲ့သည္။ အေမျဖစ္သူ ေဒၚသိန္းသည္ ဒုတိယ ကမာၻစစ္ မတိုင္မီက ယုဒသန္ ေကာလိပ္မွ ဘီဘြဲ ရခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၇ တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း ၾကားျဖတ္ အစိုးရက ဦးေကာင္းကို 'ျမန္မာႏိုင္ငံက ေစလြတ္ေသာ ပညာေတာ္ သင္မ်ားအား ၾကည့္႐ႈ ေစာင့္ေရွာက္ရန္' တာဝန္ျဖင့္ အဂၤလန္သို႕ ေစလႊတ္ခဲ့ရာ မိသားစုႏွင့္ အတူ လန္ဒန္ ၿမိဳ႕သို႕ လိုက္ပါ သြားခဲ့သည္။ အဂၤလန္တြင္ ရွိစဥ္ကလည္း ဆရာမ တဦးကို အိမ္ေခၚၿပီး ပညာ သင္ယူခဲ့သည္။
၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ ကုန္ပိုင္းတြင္ မိသားစုႏွင့္ အတူ ရန္ကုန္သို႕ ျပန္လာ ခဲ့ေသာ္လည္း ေနမေကာင္းျပန္ သျဖင့္ ေက်ာင္းမတက္ ႏိုင္ခဲ့ေပ။ ၁၉၅၂ တြင္ အဂၤလိပ္ မက္သဒစ္ အထက္တန္းေက်ာင္း (ယခု ဒဂံု အထက ၁) ၌ သတၲမတန္း ႏွစ္လယ္မွ စ၍ ေက်ာင္းေနခဲ့သည္။ ၁၉၅၄ တြင္ တကၠသိုလ္ ဝင္တန္း စာေမးပြဲကို အဂၤလိပ္စာႏွင့္ ပထဝီဝင္ ဂုဏ္ထူး ၂ ဘာသာျဖင့္ ပထမဆင့္ (1st Division) မွ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။
၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္တြင္ အဂၤလိပ္ စာေပ၊ ျမန္မာ စာေပ၊ ပထဝီဝင္၊ သမိုင္း၊ မႏုႆ ေဗဒႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ႏိုင္ငံေရး သိပၸံ ဘာသာတြဲျဖင့္ ပညာ ဆက္လက္ ဆည္းပူးခဲ့သည္။ ဝိဇၨာ တတိယႏွစ္မွ စ၍ အဂၤလိပ္ ဂုဏ္ထူးတန္း တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ အဂၤလိပ္စာ ဂုဏ္ထူးတန္းကို ၁၉၅၉ တြင္ ပထမ အဆင့္ (B.A First Class Honours) ျဖင့္ ေအာင္ျမင္ ခဲ့ၿပီး၊ အဂၤလိပ္စာ ဘာသာရပ္မွာ ပထမ စြဲမႈေၾကာင့္ 'ဦးဘိုးႏွစ္' ေ႐ႊတံဆိပ္ဆု ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။
ဘြဲ႕မရေသး မီကပင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ အဂၤလိပ္စာ ဌာန စာၾကည့္တိုက္တြင္ အခ်ိန္ပိုင္း စာေရး အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ဘီေအ ဂုဏ္ထူးတန္း ေျဖဆုိၿပီး ေအာင္စာရင္း မထြက္မီ (၁ - ၄ - ၁၉၅၉) မွ စ၍ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ရွိ လူမႈေရး သိပၸံ မဟာ ဌာန (ယခု စီးပြားေရး တကၠသိုလ္) တြင္ အထက္တန္း စာေရး အျဖစ္ စာၾကည့္တိုက္ လက္ေထာက္ အလုပ္ကို စတင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ (၃ - ၉ - ၁၉၅၉) ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စာၾကည့္တိုက္သို႕ စာၾကည့္တုိက္မွဴး ဦးသိန္းဟန္ (ဆရာ ေဇာ္ဂ်ီ) ၏ ဒုတိယ စာၾကည့္တိုက္မွဴး အျဖစ္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ရသည္။ ထိုရာထူးသည္ ထိုအခ်ိန္က လက္ေထာက္ ကထိက ရာထူးႏွင့္ တူညီေသာ ျပန္တမ္းဝင္ အၿမဲတမ္း ရာထူး ျဖစ္သည္။
၁၉၆၀ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပညာသင္ဆု အတြက္ စာေမးပြဲ ဝင္ေရာ ေျဖဆုိရာ အဂၤလိပ္ အမွတ္ အမ်ားဆံုးႏွင့္ ေအာင္ျမင္ သျဖင့္ State Scholar အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၆၀ ႏွစ္လည္ ပိုင္းတြင္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ၊ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ ဗဟုိ စာၾကည့္တိုက္တြင္ လက္ေတြ႕ သင္တန္း ၃ လ ဆင္းၿပီးေနာက္၊ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္၏ ေရွးအက်ဆံုး ျဖစ္ေသာ University College တြင္ စာၾကည့္တိုက္ ပညာ သင္ယူခဲ့သည္။
လန္ဒန္ရွိ School of Librarianship and Archives (ယခု စာၾကည့္တိုက္၊ ေမာ္ကြန္းထိန္းႏွင့္ သုတ ပညာ သင္ေက်ာင္း) တြင္ ထိုအခ်ိန္က အျမင့္ဆံုး စာၾကည့္တိုက္ ပညာ ဘြဲ႕ျဖစ္ေသာ စာၾကည့္တိုက္ ဘြဲ႕လြန္ ဒီပလိုမာ အတြက္ ေလ့လာ သင္ၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တခ်ိန္တည္း မွာပင္ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ အေရွ႕တိုင္းႏွင့္ အာဖရိက ေလ့လာေရး တကၠသိုလ္ေက်ာင္း (School of Oriental and African Studies) တြင္ အေရွ႕တုိင္း ဂႏၳေဗဒ (Oriental Bibliography) ကို အထူးျပဳ ေလ့လာခဲ့ရာ ထုိပညာရပ္တြင္ ဂုဏ္ထူး ရရွိခဲ့သည္။
လန္ဒန္ တကၠသိုလ္မွ စာၾကည့္တိုက္ ပညာ ဘြဲ႕လြန္ ဒီပလိုမာ ပထမႏွစ္ စာေမးပြဲ ေျဖဆုိၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ ၁၉၆၁ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။
အဂၤလိပ္ ဘာသာျဖင့္ ေရးသား ထားေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးမ်ား အၫႊန္း (ဇန္နဝါရီလ ၁၉၄၈ - ဒီဇင္ဘာ ၁၉၆၁) (Index to Periodical Articles in English on Burma) ကို လန္ဒန္ တကၠသိုလ္သို႕ ၁၉၆၃ တြင္ စာၾကည့္တုိက္ ပညာ ဘြဲ႕လြန္ ဒီပလိုမာ အပိုင္း (၂) အတြက္ တင္သြင္းခဲ့သည္။ ယင္းအၫႊန္း အတြက္ ဂုဏ္းထူး ရရိွၿပီး ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။
ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ Library Association တြင္ ၁၉၆၀ ျပည္ႏွစ္မွ စ၍ အသင္းဝင္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ A.L.A (Associate of the Library Association) ဘဲြ႕ အပ္ႏွင္း ခံရၿပီး၊ ေတာ္ဝင္ စာၾကည္တုိက္မွဴး (Chartered Librarian) အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခံရသည္။
၁၉၆၁ မွ ၁၉၈၀ ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသန အသင္းတြင္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ စာၾကည့္တိုက္မွဴး အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။ သုေတသန စာၾကည့္တိုက္ရွိ စာအုပ္မ်ားကို ကက္တေလာက္ ေရးသား စင္တင္ ေပးခဲ့ၿပီး ထိုကတ္တေလာက္ စာရင္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသန အသင္း ဂ်ာနယ္တြင္ ပံုႏိွပ္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႕အျပင္ ထုတ္ေဝသူ တာဝန္ကို ယူၿပီး၊ ေပ၊ ပုရပိုက္မ်ား ေပၚက ေရွးေဟာင္း ျမန္မာ စာေပ အေရးအသား မ်ားကို ပံုႏွိပ္ စာအုပ္မ်ား အျဖစ္ ေပၚထြက္ လာေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ပါသည္။
၁၉၆၄ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႕တြင္ ေဒၚခင္သန္း (စုစု) ႏွင့္ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားခဲ့ၿပီး ၁၉၆၆ တြင္ သားႀကီး မင္းေသာ္ေကာင္း (ယခု Win Enterprise Ltd.)၊ ၁၉၆၉ တြင္ သားလတ္ သန္႕ေသာ္ေကာင္း (ယခု Myanmar Book Center)၊ ၁၉၇၄ သားငယ္ ျမတ္ေသာ္ေကာင္း (ယခု Chartered Accountant, Singapore) တို႕ကို ေမြးဖြားခဲ့သည္။
၁၉၆၄ တြင္ စနစ္သစ္ ပညာေရး ေပၚေပါက္လာၿပီး ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စာၾကည့္တုိက္ကို တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟို စာၾကည့္တိုက္ဟု အမည္ ေျပာင္းလဲ ေခၚေဝၚခဲ့သည္။ ဆရာ ေဇာ္ဂ်ီ အၿငိမ္းစား ယူၿပီးေနာက္ ဦးေသာ္ေကာင္းကို တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟို စာၾကည့္တိုက္၏ စာၾကည့္တုိက္မွဴး (Chief Librarian) အျဖစ္ ပါေမာကၡ အဆင့္ျဖင့္ ၁ - ၈ - ၁၉၆၉ တြင္ ရာထူး တိုးျမႇင့္ တာဝန္ ေပးအပ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။
၁၉၆၉ - ၉၇ ခုႏွစ္မ်ား အတြင္း တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟုိ စာၾကည့္တုိက္၏ စာၾကည့္တုိက္မွဴး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္စဥ္ ေပပုရပိုက္ ဌာနခြဲကို သီးျခား ထူေထာင္ၿပီး ရွားပါး ပုရပိုက္ အမ်ဳိးအစားေပါင္း ၁၆,၀၀၀ ေက်ာ္ စုေဆာင္း ထိန္းသိမ္း ႏိုင္ခဲ့သည္။
Spectrum မဂၢဇင္း စတင္ ထုတ္ေဝသည့္ ဧၿပီ၊ ၁၉၆၈ မွ ေနာက္ဆံုး ထုတ္ေဝသည့္ ဒီဇင္ဘာ ၁၉၇၅ အထိ စာတည္း အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။
၁၉၇၁ တြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္၌ စာၾကည့္တိုက္ ပညာ ဌာန (Department of Library Science) ကို စတင္ ဖြင့္လွစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဆံုး အႀကိမ္ စာၾကည့္တုိက္ ပညာ ဘြဲ႕လြန္ ဒီပလိုမာ သင္တန္းကို ဖြင့္လွစ္ သင္ၾကားရန္ ဦးေဆာင္မႈ ေပးခဲ့သည္။ တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟို စာၾကည့္တုိက္၊ စာၾကည့္တိုက္မွဴး တာဝန္ အျပင္ စာၾကည့္တိုက္ ပညာ ဌာန ဌာနမွဴး အျဖစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၉၉၇ အထိ ၂၆ ႏွစ္ၾကာ ပူးတြဲ တာဝန္ ေပးခဲ့သည္။ သင္းတန္းတြင္ ကက္တေလာက္ ပညာရပ္ကို ႏွစ္စဥ္ သင္ၾကား ပိုခ် ေပးခဲ့သည္။ အၿငိမ္းစား မယူခင္ အဆုိပါ ဌာနကုိ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ သုတ ပညာ ဌာန(Department of Library & Information Studies) ဟု အမည္ေျပာင္းၿပီး အခ်ိန္ျပည့္ ဌာန ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ စာၾကည့္တိုက္ အသင္း၏ အျမင့္ဆံုးဘြဲ႕ Hon F. L. A (Honorary Fellow of the Library Association) ဘဲြ႕ကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ အျဖစ္ ခ်ီးျမႇင့္ ခံခဲ့ရသည္။ စစ္ၿပီးေခတ္မွာ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ တိုက္သားေတြ ထဲက ဒီဂုဏ္သိကၡာ ႀကီးမားတဲ့ ဆုကို ပထမဆံုး ခ်ီးျမႇင့္ ခံခဲ့ရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ဦးသိန္းဟန္ (ဆရာ ေဇာ္ဂ်ီ) လက္ထက္၌ ၁၉၆၅ ခန္႕မွ စ၍ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး ဌာန၊ ျပန္ၾကားေရး ဌာနခြဲက တာဝန္ ယူလ်က္ စာေပ ဗိမာန္တြင္ စာၾကည့္တိုက္ သင္တန္းမ်ားကို အႀကိမ္ အေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ဖြင့္လွစ္ခဲ့ရာ သင္တန္း ျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ ဦးထင္ႀကီး၊ ဦးသန္းထြတ္ (ဆရာ တိုက္စိုး) တုိ႕ႏွင့္ ပူးတြဲ ပါဝင္ သင္ၾကား ပို႕ခ်ခဲ့သည္။
တဖန္ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး ဌာန၊ ျပန္ၾကားေရးႏွင့္ ျပည္သူ႕ ဆက္ဆံေရး ဦးစီး ဌာနက ႀကီးမွဴး ဖြင့္လွစ္ေသာ 'စာၾကည့္တိုက္ ပညာ ၄ လ သင္တန္းမ်ား' ကို ၁၆ - ၁၁ - ၁၉၉၂ မွ ၁၉၉၇ ထိ (၉) ႀကိမ္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟို စာၾကည့္တိုက္၊ စာၾကည့္တုိက္မွဴးႏွင့္ စာၾကည့္တိုက္ ပညာဌာန ဌာနမွဴး တာဝန္ စသည့္ ႀကီးေလး မ်ားျပားေသာ တာဝန္ မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ ေနစဥ္ ကာလမ်ား ၌ပင္ အျခား တာဝန္ႀကီး မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
တကၠသိုလ္ ပညာ ပေဒသာ စာေစာင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ စာတည္း အဖြဲ႕၌ အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ ၁၉၆၅ မွ ၁၉၇၆ ထိ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ စာေစာင္ ရပ္စဲသည္ အထိ ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့သည္။
သုေတသန စာစဥ္ ထုတ္ေဝေရး အဖြဲ႕ငယ္တြင္ ၁၉၇၀ ျပည္ႏွစ္ ကစ၍ အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဆာ္ၾသသူ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသန အသင္း၏ စာအုပ္ ထုတ္ေဝသူ တာဝန္ခံ အျဖစ္ ၁၉၇၀ မွ အသင္း ရပ္တန္႕ သြားသည့္ ၁၉၈၀ ထိ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီး ဌာန "စာၾကည့္တိုက္ ျပတုိက္ႏွင့္ ျပပြဲ ႀကီးၾကပ္ စိစစ္ေရး အဖြဲ႕" တြင္ ပညာေရး ဝန္ႀကီး ဌာန၏ ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္မွ ၁၉၉၇ အထိ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
ျမန္မာစာ အဖြဲ႕တြင္ အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္မွ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ အထိ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ထိုေနာက္ ျမန္မာ - အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္ ျပဳစုေရး အဖြဲ႕၏ ပထမဆံုး သဘာပတိ အျဖစ္ ၁၉၈၁ - ၈၂ ၌ ေဆာင္႐ြက္သည္။
အမ်ဳိးသား စာေပဆု စိစစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕ ေကာ္မတီဝင္ အျဖစ္ ၁၉၉၀ - ၉၃ ထိ လည္းေကာင္း၊ ၎အဖြဲ႕၏ ဒုတိယ ဥကၠဌ အျဖစ္ ၁၉၉၄ မွ ယေန႕တိုင္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိသည္။
၁၉၉၂ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာၾကည့္တိုက္ အသင္း ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ စီစဥ္ ေဆာင္႐ြက္ တိုက္တြန္းခဲ့ၿပီး၊ အသင္း၏ နာယက အျဖစ္ ယေန႕ထိ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိသည္။
၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွ စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာေပႏွင့္ စာနယ္ဇင္း အဖြဲ႕ႏွင့္ ပူးတြဲၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထင္ရွား ေက်ာ္ၾကား ခဲ့ေသာ စာေရး ဆရာႀကီး မ်ား၏ စာေပါင္းခ်ဳပ္ မ်ားကို ထုတ္ေဝ ႏိုင္ရန္ ဦးေဆာင္ စီစဥ္ ေပးခဲ့ရာ၊ ဆရာ ေဇာ္ဂ်ီ စာေပါင္းခ်ဳပ္၊ ပီမိုးနင္း စာေပါင္းခ်ဳပ္၊ လယ္တီ ပ႑ီတ ဦးေမာင္ႀကီး စာေပါင္းခ်ဳပ္ႏွင့္ ေမွာ္ဘီ ဆရာသိန္းႀကီး၏ စာေပါင္းခ်ဳပ္ တို႕ကို ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ဆရာ ေဇာ္ဂ်ီ စာေပါင္းခ်ဳပ္ (၇) တြဲ ထုတ္ေဝၿပီး ျဖစ္သည္။
ပခုကၠဴ ဦးအုန္းေဖ စာေပဆု ေ႐ြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ၁၉၉၅ မွ ယေန႕ထိ လည္းေကာင္း၊ 'ဆရာဝန္ တင္ေ႐ႊ စာေပဆု' ေ႐ြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ ၂၀၀၃ မွ ယေန႕ထိ လည္းေကာင္း တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ေပးေနပါသည္။
တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟုိ စာၾကည့္တိုက္မွဴး တာဝန္မွ ၁၇ - ၁၂ - ၁၉၉၇ ရက္ေန႕တြင္ သက္ျပည့္ အၿငိမ္းစား ယူခဲ့သည္။
ျမန္မာ သမုိင္း အဖြဲ႕တြင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ကပင္ အခ်ိန္ပိုင္း အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ ၁၉၉၈ ဇန္နဝါရီ လမွ စ၍ ယေန႕ထိ အခ်ိန္ျပည့္ အဖြဲ႕ဝင္ အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္လ်က္ ရွိပါသည္။
၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွ စ၍ ယေန႕ထိ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ စာတမ္း ၂၀ ခန္႕ ေရးသားခဲ့ၿပီး ျပည္တြင္းျပည္ပ တကၠသိုလ္မ်ား၊ ပညာေရး၊ သမိုင္း သုေတသနႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆုိင္ရာ အဖြြဲ႕မ်ားက ႀကီးမွဴး က်င္းပေသာ စာတမ္း ဖတ္ပြဲမ်ားတြင္ တင္သြင္း ဖတ္ၾကားခဲ့သည္။ စာတမ္း အမ်ားစုကို စာအုပ္ အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ဂ်ာနယ္ စာေစာင္ မ်ားတြင္ ေဆာင္းပါး အျဖစ္ လည္းေကာင္း ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပ ပံုႏွိပ္ ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ားစုမွာ Myanmar Perspective ပံုႏွိပ္ႏွင့္ Internet Version တြင္ ျဖစ္ပါသည္။
ထုိ႕ျပင္ ျပည္တြင္းျပည္ပ မဂၢဇင္း၊ ဂ်ာနယ္၊ စာေစာင္မ်ားတြင္ စာၾကည့္တိုက္ ပညာ၊ သမိုင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူမႈေရး၊ ကုိးကြယ္ ယံုၾကည္မႈ၊ ခရီးသြားႏွင့္ ေဒသႏၱရ ပထဝီ ဆုိင္ရာ ေဆာင္းပါးမ်ား ၁၀၀ ေက်ာ္ ေရးသားခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ အျခား စာေရး ဆရာမ်ား ေရးသားေသာ စာအုပ္ ၆ အုပ္တြင္ အမွာစာ ေရးသား ေပးခဲ့သည္။
၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္၌ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေ႐ႊရတု သဘင္ က်င္းပေရးႏွင့္ စာေစာင္ ထုတ္ေဝေရး အဖြဲ႕ဝင္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ သမိုင္း ျပဳစုေရး အဖြဲ႕ဝင္ႏွင့္ အျခား ဆပ္ေကာ္မတီ မ်ားတြင္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စိန္ရတု သဘင္ အခမ္းအနား က်င္းပေရး၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ သမုိင္းႏွင့္ အထိမ္းအမွတ္ စာေစာင္မ်ား ျပဳစု ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္း ေကာ္မတီတြင္ အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ ေပးခဲ့သည္။
တကၠသိုလ္မ်ား ဗဟို စာၾကည့္တုိက္ စာၾကည့္တိုက္မွဴး အျဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့စဥ္၊ ျမန္မာ စာၾကည့္တိုက္ ပညာရွင္မ်ား ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္ၿပီး ၁၉၇၆ ႏွင့္ ၁၉၈၄ တြင္ ၾသစေၾတးလ်၊ ၁၉၈၀ မွာ ဂ်ပန္၊ ၁၉၈၈ မွာ ၿဗိတိန္ႏွင့္ အေမရိကန္၊ ၁၉၉၀ တြင္ ဆီြဒင္၊ ၁၉၉၉ တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ မ်ားသို႕ ေလ့လာေရး ခရီး သြားေရာက္ခဲ့သည္။
စာၾကည့္တုိက္ အတိုက္ပင္ခံ အျဖစ္လည္း ၁၉၈၄ - ၈၅ အတြင္း ၿဗိတိသွ် စာၾကည့္တုိက္သို႕ ၃ လၾကာ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၉ - ၉၀ တြင္ စင္ကာပူ Institute of Southeast Asian Studies Library ၌ ၃ လၾကာ၊ ၁၉၉၁ - ၉၂ တြင္ ၿဗိတိသွ် စာၾကည့္တိုက္ Oriental and India Office Collections ဌာန၌ တႏွစ္ၾကာ အတိုက္ခံ အျဖစ္ သြားေရာက္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။
စာၾကည့္တိုက္ ပညာ သင္ၾကားနည္း မ်ားကို ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံ Perth ၿမိဳ႕ရွိ Western Australian Institue of Technology (ယခု Curtin University) တြင္ သံုးလ ေလ့လာခဲ့ၿပီး၊ Library Studies Certificate ကို ၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ ရရွိ ခဲ့ပါသည္။
၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ Associate of the Australian Library and Information Association (ALIA) အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ ခံရသည္။
ထုိင္းႏိုင္ငံ၏ အဓိက သုေတသန အသင္း ျဖစ္ေသာ Siam Society ၏ အေဝးေရာက္ စာေပး စာယူ အဖြဲ႕ဝင္ (Corresponding Member) အျဖစ္ ၁၉၉၃ တြင္ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ ခံရၿပီး ယေန႕အထိ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိသည္။
၁၉၉၉ တြင္ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ အေနာက္ဆစ္ဒနီ တကၠသိုလ္ University of Western Sydney က ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပါရဂူဘြဲ႕ (Doctor of Letters) (Honoris Causa) D. Litt ဘဲြ႔ကို ဘြဲ႕ႏွင္းသဘင္ အခမ္းအနားျဖင့္ ခ်ီးျမႇင့္ ေပးအပ္ ခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွမွ ပထမဆံုး ပညာရွင္ စာၾကည့္တုိကမွဳး အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ ခံရသူ ျဖစ္သည္။
၁၉၉၉ ၌ပင္ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ စာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ သုတပညာ ဌာနက မဟာဝိဇၨာ သင္တန္း (စာၾကည့္တိုက္ အထူးျပဳ) ကို ဖြင့္လွစ္ သင္ၾကားခဲ့ရာ၊ ထို မဟာဝိဇၨာ သင္တန္း စတင္ ဖြင့္လွစ္ သည္မွ စ၍ ယေန႕ အထိ အခ်ိန္ပိုင္း ပါေမာကၡ အျဖစ္ စာၾကည့္တိုက္ ပညာရပ္ မ်ားကို သင္ၾကား ပုိ႕ခ် ေပးလ်က္ ရွိပါသည္။
၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ CONSAL (Congress of Southeast Asian Librarians) အဖြဲ႕၏ အလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ (Executive Committee Member) အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ ခံရၿပီး ယေန႕ထိ ထိုေကာ္မတီဝင္ ျဖစ္သည္။
National Coordinator for SEACAP (South East Asian Consortium for Access and Preservation of Rare Manuscripts) ရွားပါး လက္ေရးစာမ်ား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ ဖတ္႐ႈ ေလ့လာခြင့္ ရရွိေရး ဆိုင္ရာ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ အဖြဲ႕၏ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ျခင္း ခံရသည္။
၂၀၀၂ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အိုဆာကာၿမိဳ႕ National Museum of Ethnology မွာ ၄ လ ဧည့္ပါေမာကၡ တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသုိ႕ သြားေရာက္ၿပီး Burma Studies Conference ကို တက္ေရာက္ ခဲ့ပါသည္။
ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္း သာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ေကာင္စီ အမိန္႕ ေၾကာျငာ အမွတ္ ၂/၂၀၀၄ အရ ဝိဇၨာ ပညာ ထူးခြၽန္တံဆိပ္ (ဒုတိယ အဆင့္) ကို လြတ္လပ္ေရး ေန႕တြင္ ဦးေသာ္ေကာင္းအား ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ထိုမတိုင္မီ ဝန္ထမ္းေကာင္းႏွင့္ အျခား ဘြဲ႕တံဆိပ္ ၃ ခုကို အစိုးရက ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။
၁၆ ႀကိမ္ေျမာက္ ဖုကုအုိက အာေရွ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ဆု (16th Fukuoka Asian Culture Prizes 2005) ၏ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ အတြက္ ပညာေရး က႑ဆု Academic Prize ကို ဦးေသာ္ေကာင္းအား ခ်ီးျမႇင့္ေၾကာင္း ဆုေ႐ြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕က ေၾကညာသည္။ ထိုဆုကို ဦးေသာ္ေကာင္းအား ၂ - ၈ - ၂၀၀၅ တြင္ ရန္ကုန္၌ လည္းေကာင္း၊ စက္တင္ဘာ ၁၃ မွ ၁၈ တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ ဖုကုအိုက ၿမိဳ႕၌ လည္းေကာင္း အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပ ေပးအပ္ ခ်ီးျမႇင့္သည္။ (မွတ္ခ်က္။ ယင္းဆုကို ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ၁၁ ႀကိမ္ေျမာက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သမုိင္း ပညာရွင္ ေဒါက္တာ သန္းထြန္း ရရွိသည္။)
ဆရာႀကီး ဦးေသာ္ေကာင္းသည္ ဘဝ တေလွ်ာက္ စာၾကည့္တိုက္ ပညာ တုိးတက္ေရးကို မနားမေန ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့သည့္ နည္းတူ ႏိုင္ငံ၏ ပညာေရး၊ စာေပႏွင့္ အႏုပညာ၊ ဘာသာစကား၊ ပထဝီဝင္၊ သမိုင္းႏွင့္ သုေတသန နယ္ပယ္မ်ားတြင္ ႀကီးမားေသာ တာဝန္ ဝတၲရား မ်ားကုိ ေဆာင္႐ြက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ႏွစ္ဌာနလံုးက ေပးအပ္ ခ်ီးျမႇင့္ေသာ ဘြဲ႕ထူး ဂုဏ္ထူး မ်ားကို အလီလီ ေအာင္ျမင္ ဆြတ္ခူး ႏိုင္ျခင္းသည္ စာၾကည့္တိုက္မွဴးႏွင့္ စာၾကည့္တုိက္ ဝန္ထမ္းမ်ား အားက် အတုယူဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။
အမွတ္ ၅၂/က၊ သံလြင္လမ္း၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ မိသားစုႏွင့္ အတူ ေပ်ာ္႐ႊင့္ ခ်မ္းေျမ့စြာ ေနထိုင္လ်က္ ရွိသည္။
ေရးသားျပဳစု တည္းျဖတ္စုေဆာင္းခဲ့သည့္ စာစုစာရင္း
၁။ Selected Writings of U Thaw Kaung, 2004၊ အဂၤလိပ္ ဘာသာျဖင့္ ေရးတဲ့ သုေတသန စာတမ္း ၁၀ ပုဒ္ကို စုၿပီး၊ ျမန္မာ့ သမုိင္း အဖြဲ႕ရဲ႕ ႏွစ္ ၅၀ ေ႐ႊရတု အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ ထုတ္ေဝ။
၂။ သမိုင္း အဖြဲ႕ဝင္ ဆရာမႀကီး တေယာက္ႏွင့္အတူ ဇင္းမယ္ ရာဇဝင္ကို ျမန္မာ ေပမူမွ အဂၤလိပ္လို ျပန္ဆိုၿပီး ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ လံုးခ်င္းထုတ္။
၃။ Bibliography of Early Printed Books, published in Burma, 1816 to 1886 (A British Library funded project)
၄။ Bibliography of Myanmar Art and Archaeology (Compiled jointly with Dr. Elizabeth Moore. Head of Art and Archaeology Dept., School of Oriental and African Studies, University of London, and Daw San San Maw, former Librarian. Department of Archaeology, Ministry of Culture, Myanmar).
၅။ Bibliography of Ethnic Groups of Myanmar (Compiled for the National Museum of Ethnology, Osaka, Japan)
၆။ Bibliography of Professor G. H. Luce's writings (Canberra: National Library of Australia 1999)
ကိုးကား
၂၀၀၇ ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ တြင္ ပုဂံ စာအုပ္တုိက္က စာအုပ္ အမွတ္ ၃၂၇၊ ပထမ အႀကိမ္ အျဖစ္ ထုတ္ေဝ ျဖန္႕ခ်ိခဲ့တဲ့ 'ဦးေသာ္ေကာင္းႏွင့္ ေတြ႕ၾကသည္' (စာၾကည့္တိုက္၊ စာေပႏွင့္ ဘဝ အေတြ႕အႀကံဳ ေျပာျပခ်က္မ်ား) စာအုပ္
၁။ စာၾကည့္တုိက္ ပညာရွင္ ဆရာႀကီး ဦးေသာ္ေကာင္း၊ ျပဳစုသူ - ေဒၚခင္ႏွင္းဦး၊ စာၾကည့္တိုက္မွဴး၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စာၾကည့္တိုက္၊ စာ ၁၉၅ - ၂၀၄ (ျမန္မာႏိုင္ငံ စာၾကည့္တုိက္ အသင္း သတင္းလႊာ၊ အမွတ္ ၁၄၊ ၾသဂုတ္ ၂၀၀၅ တြင္ပါၿပီး)။
၂။ စာအုပ္လူ ေဒါက္တာ ေသာ္ေကာင္းႏွင့္ ေတြ႕ဆံုျခင္း၊ ေမာင္ယံ၊ စာ ၁၃၂ -၁၃၆ (ပိေတာက္ ပြင့္သစ္ မဂၢဇင္း၊ ၂၀၀၅ တြင္ပါၿပီး)။
source.... ျမန္မာ၀ီကီ
No comments:
Post a Comment